Okunma Sayısı: 9800
CANLI YORUMLAR

KIDEM TAZMİNATI

Kıdem tazminatı hak mı?

 

Bazılarımızın ezbere bildiği kimimizin içinden çıkamadığı bir konu. Kıdem Tazminatı nedir? Ne zaman hak kazanılır? Nasıl ödenir? Siz de emin olamayanlardansanız bu yazı size yol gösterici olacak.

 

***

 

KIDEM TAZMİNATINA HAK KAZANABİLME KOŞULLARI

1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesine göre “Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin işveren tarafından bu Kanunun 17. maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında, işçi tarafından bu Kanunun 16. maddesi uyarınca, muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla, bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.”

A. 4857 SAYILI KANUNA TABİ İŞÇİ OLMAK

Kıdem tazminatına hak kazanabilmenin ilk şartı, 4857 sayılı İş Kanununa tabi işçi olarak başka bir deyişle iş sözleşmesine (hizmet akdine) göre çalışmaktır. 818 sayılı Borçlar Kanununun 313. maddesine göre “Hizmet akdi, bir mukaveledir ki onunla işçi, muayyen veya gayri muayyen bir zamanda hizmet görmeyi ve iş sahibi dahi ona bir ücret vermeyi taahhüt eder.” Bu tanım “bağımlılık” unsuruna yer vermemesi nedeniyle yeterli değildir. 4857 sayılı İş Kanununun 8. maddesinde ise hizmet akdi yerine iş sözleşmesi deyimine yer verilerek “İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmış ve “bağımlılık” unsuruna yer verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu gereği aradaki ilişki hizmet akdi değilse, örneğin aradaki ilişki vekâlet ya da istisna akdine dayanıyorsa işçi sıfatı söz konusu olmayacaktır.

Eski ve yeni İş Kanununa göre bütün düzenlemelerin merkezinde işçi bulunmaktadır. Uygulama kapsamı belirlenirken işyerinde yapılan faaliyetin konusu ya da çalıştırılan işçi sayısı ölçü olarak ele alınmamıştır. Bu bağlamda işçi çalıştırılmayan bir yer işyeri sayılmaz. Aynı şekilde işçi çalıştırmayan gerçek veya tüzel kişinin de işveren sayılması mümkün değildir.

Kural olarak, bir iş sözleşmesine göre çalışan bütün işçiler 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında bulunmakla beraber, Kanunun 4. maddesinde “istisnalar” başlığı altında bazı işler bu kanun kapsamının dışında tutulmuştur. Bu istisnalar aşağıda sayılmıştır:

1. Deniz ve hava taşıma işlerinde,

2. 50’den az işçi çalıştırılan (50 dâhil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde,

3. Bir ailenin üyeleri ve 3. dereceye kadar (3. derece dâhil) hısımları arasında dışarıdan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde,

4. Ev hizmetlerinde,

5. İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere çıraklar hakkında,

6. Sporcular hakkında,

7. Rehabilite edilenler hakkında,

8. 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununun 2. maddesinin tarifine uygun olarak üç kişinin çalıştığı işyerlerinde.

Yukarıda belirtilen (1–9) işlerde ve iş ilişkilerinde 4857 sayılı İş Kanunu Hükümleri uygulanmamaktadır. Ancak;

§ Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işlerinde,

§ Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işlerde,

§ Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işlerde,

§ Tarım işletmelerinde yapılan yapı işlerinde,

§ Halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda olan park ve bahçe işlerinde,

§ Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işlerde,

4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanacaktır.

AV. Gökçe Akdoğan
Türk Hukuk Sitesi

  • Ann Boyutu
    
İLGİLİ HABERLER

Yorum Yaz

Yasal Uyarı:Bu iletişim platformunda yorum yazanların, bilgi ve düşünce paylaşanların veya herhangi bir kanaldan site veya ziyaretçileriyle iletişim kuranların görüş ve düşünceleri, site editörlerini, modaretörlerini ve site hazırlayıcılarını bağlamamaktadır. Bu görüş ve düşüncelerin sorumluluğu tamamen ilgili kişilere aittir. Sitemizde reklam unsuru içeren yorumlara ve yönlendirici linklere yer verilmemektedir. Yorumlarınızı yazarken lütfen bunu dikkate alınız. Aksi halde iletileriniz yayından kaldırılacaktır.
 
1
BANU
Cevapla BANU
03.10.2011 18:12:03
BENİM SİZE UFAK BİR SORUM OLACAK YARDIMCI OLURSANIZ SEVİNİRİM KAFAM ÇOK KARIŞTI ÇÜNKÜ BEN 2001 AĞUSTOS GİRİŞLİ ECZANEDE ÇALIŞMAYA BAŞLADIM HEMEN SSK OLDUM GEÇEN SENE YANİ 2010 MAYIS 30 DA DOĞUM YAPTIM VE 4 AYLIK ÜCRETLİ İZNİMİ KULLANDIM SONRASINDA PARAMI ALDIM DAHA SONRA DA 6 AYLIK ÜCRETSİZ İZİN HAKKIMI DA ALMAK ZORUNDA KALDIM ÇÜNKÜ BEBEĞİME BAKACAK KİMSEM YOKTU BU DÖNEM DE BİTTİ İŞVERENİMLE GÖRÜŞÜP İŞE ARTIK GELEMECEĞİMİ SÖYLEDİM BANA KENDİSİ MUHASEBECİSİNDEN ALDIĞI BİR KAĞIDI İMZALATTI VE İŞİME SON VERİLDİ FAKAT BENİM ETRAFIMDAKİ HERKEZ NEDEN TAZMİNATINI VERMEDİ O SENİN HAKKIN GİBİLERİNDEN KONUŞMAYA BAŞLADILAR VE BEN ŞUANDA NE YAPACAĞIMI BİLMİYORUM YARDIMCI OLURSANIZ SEVİNİRİM ŞİMDİDEN TEŞEKKÜR EDERİM...
Cevap Yaz
tatlıcadı
Cevapla tatlıcadı
24.08.2011 12:03:42
Yeni düzenlemede kıdem tazminatının oranı nasıl belirlenecek?
Cevap Yaz
1

KATEGORİNİN HABERLERİ
TOPLU İŞTEN ÇIKARMA
MOBBING'DE EMSAL KARARLAR
BOŞANMA KARARI ALDIYSANIZ
KADINLAR SEVİNECEK
ÜNLÜLERİN MAKYAJSIZ HALLERİ
MİNİKLERİN BOYUT ZİYARETİ
PHOTOSHOP OLMADAN NASILLAR?
Adınız:
 
Soyadınız:
 
Email:
   
Sikayet & Öneri:
 
Talebinizi Seçiniz :