Bazı durumlarda çocuk kaygısını gidermek için tek başına mücadele edemez ve karşı taraftan yardım talep eder. İlgi talebinin varlığı mutlaka karşı tarafın ilgisizliği anlamında anlaşılmamalıdır. Karşı taraf ilgili olsa da verilen ilgi beklenen biçimde sunulmuyor olabilir. Karşı taraftan bu ilgiyi alabilmek için çocuk manipülatif davranışlara başvurur.

Manipülatif davranışlar da uyarılma davranışlarında olduğu gibi doğru yorumlanmalı dolayısıyla bizzat davranış hedeflenerek sonlandırılmaya çalışılmamalıdır. Bu davranışlar ancak yeterli ilginin verilmesiyle söner. Amaç kaygıyı gidermek olmalıdır. Bunun en iyi yolu anlatmak, izah etmek, ikna etmek, kızmak, bağırmak… değil sadece sarılmayı arttırmaktır. Özellikle kriz hallerinde, yani çocuğun yetişkini reddettiği, ittiği tekmelediği anlarda ona sessiz sakin sarılabilmeyi başarmaktır.

Manipülatif davranışlar zeka ürünü değildir. Şablon davranışlardır. Bu gerçeğin anlaşılması manipülatif davranışların sonlanabilmesinin ilk adımıdır. Şöyle ki, manipülatif davranışlar, karşı tarafı kullanma amacıyla bilinçli olarak yapılmakta olduğu biçimde yorumlanırsa karşı tarafta olumsuz duygular uyandırır. Sonuç olarak, bu davranışlara müdahale edecek kişinin daha başta olumsuz duygularla yaklaşımı, güveni zedeleme potansiyeli taşır.

Amaç, anne-babayı kullanmak değildir!

Yavrularına yaklaşan bir tilki varlığında, bir karganın kanadı kırık rolüne bürünmesi manipülatif bir davranıştır. Karga uçarak tilkinin dikkatini yuvadan uzaklaştıramayacağını hesap eder. Çünkü tilkinin yakalanmaları kolay olduğundan yavruları hedeflediğini, yavrularını koruma içgüdüsüyle farkındadır. Kanadı kırık rolüne bürünürse bu sefer kendisi kolay yakalanır durumda olacaktır. Böylece kanadı kırık rolüyle tilkiyi yavrularından uzaklaştırana kadar kandırır. Karganın tilkinin düşüncelerini okuyor olması, bu hesapları bilinçli yapıyor olması mümkün değildir. Bunlar tamamen onun zihninde daha doğuştan kayıtlı şablon davranışlardır. Evrimleşme sürecinde bu şablonu olanlar yaşamaya devam edebilmiştir.

Çocuğun manipülatif davranışlarının altında da benzer şablon kayıtlar söz konusudur. Karşı tarafı kullanmak gibi olumsuz bir amaç söz konusu değildir. Karşı tarafa olan ihtiyaca binaen yönlendirme amacındadır.

Prof. Dr. Sabiha Paktuna Keskin, Davranışlara Söz Geçirmek