Çocukların konuşmalarında yaptıkları hatalar ailelere sevimli gelebilir. Ancak, konuşması  anlaşılmayan bir çocuk demek istediklerini anlatamadığında bu durum sıkıntı yaratabilir.

Her ses o sesi oluşturmak için gereken kas ve koordinasyon geliştikçe repertuara katılır. Dolayısı ile, sesler değişik zamanda üretilmeye başlar. /B/, /M/ gibi sesler daha bebekken ortaya çıkabilirken /R/, /L/ gibi sesler 6 yaşa kadar doğru üretilemeyebilir. Çocuklar söyleyemedikleri sesin yerine başka bir ses kullanabilirler, veya kelimelerin bazı hecelerini eleyebilirler.

Dil ve Konuşma Bozuklukları Uzmanı’nın değerlendirmesi ile çocuğun hangi seslerde sorun yaşadığı belirlenir ve gereken terapi başlatılır. Burada önemli olan kıstaslar çocuğun söylemekte zorlandığı seslerin gelişimsel olarak üretmesi gereken sesler olup olmadığı, sesi üretmek için gerekli oral hareketi yapıp yapamadığı ve bu durumun çocuğun genel olarak konuşma anlaşılabilirliğini nasıl etkilediğidir.

4 yaş konuşma anlaşılabilirliği açısından bir dönüm noktasıdır. Her ses doğru üretilmese de, çocuğun konuşmasının tamamen anlaşılır olması beklenir. Doğru üretilmeyen seslerin ise değerlendirilmesi önemlidir.

Gelişimsel olarak üretilmesi beklenen bir ses yanlış dil alışkanlığı nedeni ile başka bir ses ile değiştiriliyor ise, gecikmeden ve bu alışkanlık yer etmeden konuşma terapisi ile müdahale edip konuşma seslerini düzeltmek mümkündür.

Müdahale edilmediğinde yanlış ses alışkanlıklarının oturması ve okuma ve yazma dönemi geldiğinde söylerken değiştirilen sesleri yazarken ve okurken de değiştirilmesi söz konusu olabilir. Yanlış alışkanlıklar yerleşmeden ve başka sorunlara neden olmadan bunların düzeltilmesi çok önemlidir.

Dil Konuşma Bozuklukları Uzmanı Seda ATİLLA ŞAHİN