Gelişmekte olan ülkelerde önemli bir sorun olan yenidoğanın göbek iltihabı (omfalit) komplikasyonlar ve ölüm oranının yüksek oluşu ile önemini korumaktadır. Görülme sıklığı hakkındaki veriler farklıdır. Ülkemizde doğu Anadolu bölgesinde yapılan çalışmada bu oranın %7,1 olduğu bildirilmiştir. A.B.D ise bu oran oldukça düşüktür ve omfalit görülme sıklığı %0,5’dir.

Omfalit bağışıklık sistemi zayıflamış bebeklerde ya da bağışıklık sistem yetmezliği olan bebeklerde sıklıkla görülmektedir. Prematüre bebek, düşük doğum ağırlıklı bebek ve bağışıklık sistem yetersizliği olan bebeklerin yakalanma riski yüksektir. Diğer taraftan bağışıklık sistemi normal olan yenidoğan bebeklerde bu enfeksiyon görülebilmektedir. Doğum eylemi uzun süren bebekler, annede enfeksiyonun bulunduğu durumlarda veya göbek katateri uygulanan bebeklerde omfalit görülme oranı yüksektir.

Steril şartlarda yapılan doğumlarda ve rutin göbek bakımının uygulanması göbek enfeksiyonunu önlerse de, göbek bağındaki nekrotik doku bakterilerin üremesi için çok uygun bir ortam oluşturmaktadır.

Göbek iltihabı olan yenidoğanda enfeksiyon bulguları yaşamın ilk iki haftasında görülmektedir. Göbek şiş, kızarık, sıcak ve ağrılıdır. Göbekten iltihap akabilir, pis kokulu bir akıntı görülebilir.

Belirtileri:

• Bebeklerde Ateş
• Dalgınlık
• İsteksiz beslenme
• Taşikardi
• Tansiyon düşüklüğü ve sarılık görülebilir.
• Bazı vakalarda göbek kanamaları da görülebilir.

Göbek iltihabı süratle ilerleyebilir, sepsise yol açar. Bazı bebeklerde enfeksiyon şiddetli olup nekrotizan fasciitis (tehlikeli bir çeşit yumuşak doku iltihabı) ve bu hastalarda ölüm oranı yüksektir (%10).

Tanı konulan vakalarda tedavi süratle başlanmalıdır. Göbek bakımı ve gereken vakalarda antibiotik tedavisi uygulanmaktadır. Yenidoğan bebeğin göbek bakımı son derece önemlidir. Günümüzde göbek bakımında alkol uygulaması yapılmaktadır. Bebek taburcu olduktan sonra günde 2-3 kez göbeğe %70’lik alkol uygulanmaktadır. Göbeğe alkol uygulamasının gereksiz olduğunu bildiren çalışmalarda mevcuttur. Bu çalışmalarda göbeğin kuru ve temiz tutulmasına dikkat çekilmekte ve alkol uygulamasının yan etkileri olabileceği bildirilmektedir. Bazı gruplar göbek bakımında medikal yıkamayı önermektedir. Son yıllarda bebeklerin banyo yapma tekniklerinde değişikliklerin olduğu ve göbek enfeksiyonlarında artışın olduğu da vurgulanmaktadır.

Prof. Dr. Nuran GÜRSES